Annemin Uyurgezer Geceleri – Ayfer Tunç: Kitap İncelemesi

Kitap Açıklaması

Unutma yetisini kaybetmenin siyah mermerden yapılmış kaskatı bir levha haline getirdiği hayatım bundan otuz küsur yıl önce altüst oldu. Bir gece sabaha karşı bir saatte annemin uyurgezer olduğunu fark ettim. Ama hayatım annem uyurgezer olduğu için değil, annemin uyur halde gezerken bana söylediği şey yüzünden altüst oldu. Annem o gece benliğime öyle bir darbe indirdi ki, bir daha yaşadığım hiçbir şeyi unutamadım.

Annemin annesinden nefret etmesi gibi, ben de annemden nefret mi ediyorum, bu yüzden mi E.’den kopamıyorum, bağımsız bir Şehnaz olamıyorum diye kendime soruyordum. Cevaplarından korktuğum sorulardı bunlar.

Unutamayan bir belleğin kişisel muhasebesi, hayata rengini veren otuz yıllık güçlü bir aşkın anatomisi ve bir ülkenin toplumsal panoraması.

Annesinin uyurgezerliği bilinçdışının labirentlerinde kaybolduğu sanılan aile sırlarını açığa çıkarırken buna tanık olan Şehnaz’ın belleği unutma yetisini kaybeder. Öğrendiği sırlar sadece aile sırları değildir, Osmanlı’dan günümüze uzanan toplumsal ve trajik bir kadınlık durumudur. Ekonomi profesörü Şehnaz kadınların yüzyıllardır süren yok-hayatlarını sorgularken erkeklerin hayattan erken çekildiği kadıncıl ailesinin var olma sürecini bir akademisyen gözüyle ele alır. Kişisel muhasebesini yaparken toplumsal normlara uymayan otuz yıllık aşkının zehirli yanlarıyla yüzleşir, bu sırada aklında bir başka kadın, büyük aşkı E.’nin karısı Eyşan vardır.

Annemin Uyurgezer Geceleri, bireysel hatıraların nasıl toplumsal hafızaya dönüştüğünü güçlü bir edebiyat diliyle sorgularken okurları bu ülkede kadın olmanın düşünmekten kaçındığımız gerçeğini de düşünmeye zorluyor.

📌 Künye

Kitap Adı: Annemin Uyurgezer Geceleri

Yazar: Ayfer Tunç

Yayınevi: Can Yayınları

Tür: Roman

Sayfa Sayısı: 440

Baskı Sayısı: 5. Baskı

Hedef Kitle: Yetişkin

İlk Baskı Tarihi: Kasım 2025

İlk Yayın Tarihi: 2025

Eser Dili: Türkçe

Dizi Editörü: Abdullah Ezik

Düzelti: Ebru Aydın, Aylin Samancı Elmasdağ

Mizanpaj: Bahar Kuru Yerek

Sanat Yönetmeni: Utku Lomlu / Lom Creative

Kapak Tasarımı: Utku Lomlu / Lom Creative

Kitap İncemelesi

Ayfer Tunç’un kaleminden çıkan Annemin Uyurgezer Geceleri, sadece bir roman değil; aynı zamanda bir yüzleşme metni. Okurunu yüzeyde dolaştırmayan, doğrudan zihnin ve hafızanın en karanlık köşelerine çeken bir anlatı.

Romanın merkezinde yer alan Şehnaz karakteri, klasik bir “anlatıcı”dan çok daha fazlası. O, hem kendi hayatının tanığı hem de geçmişin yükünü taşıyan bir hafıza taşıyıcısı. Unutamamak… İlk bakışta bir avantaj gibi görünse de, bu romanda bir lanet olarak karşımıza çıkıyor. Çünkü bazı şeyleri unutamamak, insanın kendisiyle sürekli yüzleşmesi demek.

Peki gerçekten her şeyi hatırlamak bir güç mü, yoksa bir yük mü?

Kitap boyunca en çarpıcı noktalardan biri, bireysel hikâyenin giderek toplumsal bir anlatıya dönüşmesi. Şehnaz’ın yaşadıkları sadece ona ait değil; aslında nesiller boyunca aktarılan bir kadınlık deneyiminin parçası. Aile içinde saklanan sırlar, bastırılmış duygular ve konuşulmayan gerçekler… Hepsi bir noktada gün yüzüne çıkıyor.

Romanın dili ise oldukça yoğun ve katmanlı. Okurdan sabır isteyen ama karşılığını fazlasıyla veren bir anlatım söz konusu. Her cümlede bir düşünce, her paragrafta bir sorgulama var. Bu yüzden kitap, hızlı okunup geçilecek bir hikâye değil; sindirilerek okunması gereken bir metin.

Şehnaz’ın E. ile yaşadığı ilişki de romanın en güçlü damarlarından biri. Bu ilişki, sadece bir aşk hikâyesi değil. Aynı zamanda bağımlılık, vazgeçememe ve kendini bulamama üzerine kurulmuş bir yapı. Okurken ister istemez şu soruyu soruyorsun:

Bir insan gerçekten sevdiği için mi kalır, yoksa alıştığı için mi?

Ayfer Tunç’un en büyük başarısı ise bu soruları cevapsız bırakması. Okura net yargılar sunmak yerine, onu düşünmeye zorluyor. Çünkü bu hikâyede “doğru” ya da “yanlış” yok; sadece insanın iç dünyası var.

Romanın bir diğer güçlü tarafı ise tarihsel arka planı. Osmanlı’dan günümüze uzanan kadınlık hikâyesi, bireysel anlatının içine ustaca yerleştirilmiş. Böylece kitap sadece bir karakterin hikâyesi olmaktan çıkıp, daha geniş bir anlam kazanıyor.

Sonuç olarak Annemin Uyurgezer Geceleri, okuru rahatsız eden ama bir o kadar da etkileyen bir roman. Kolay bir kitap değil, ama etkisi uzun süren bir kitap.

Ve belki de en önemli soru şu:

İnsan gerçekten geçmişinden ne kadar kaçabilir?

Kaynak: canyayinlari.com